DATDUNG  |  ePHIM
๑۩۞۩๑ (¯`°•.¸¯`°•† CL.DATDUNG.COM †•°´¯¸.•°´¯) ๑۩۞۩๑

Bắc Ninh: Có một CLB cải lương giữa quê hương quan họ

Một ngày tập luyện của CLB Cải lương Đại Bái
Bắc Ninh xưa nay là chiếc nôi của làn điệu quan họ, nhưng ít ai biết rằng, ngay trên mảnh đất ấy có một câu lạc bộ cải lương được thành lập từ năm 1956, đến nay vẫn duy trì hoạt động. Những người nghệ sĩ là những người nông dân lam lũ nhưng vẫn thiết tha gắn bó, ngày đêm giữ gìn lời ca tiếng hát của cha ông để lại.


Tìm trong vốn quý cha ông

“Đối với dân làng Đại Bái, cải lương là món ăn tinh thần không thể thiếu sau mỗi ngày lao động vất vả”, ông Nguyễn Văn Thanh, thành viên cao tuổi nhất, vừa là chủ nhiệm câu lạc bộ (CLB) Cải lương Đại Bái khẳng định.

Người dân làng Đại Bái, xã Đại Bái, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh xưa nay gắn bó với nghề đúc đồng truyền thống. Đi trên con đường làng, lẫn trong tiếng cóc cách, loảng xoảng của kim loại, chúng tôi vẫn nghe thấp thoáng những làn điệu ca cải lương quen thuộc: “Mẹ ơi dù thời gian có kéo dài vô tận, con vẫn một niềm chung thủy với Châu lang...”.

Tôi may mắn được tham gia một buổi tập của CLB cải lương Đại Bái, để chuẩn bị cho Hội diễn văn nghệ của huyện. Trong căn phòng chật hẹp, ai nấy đều hớn hở lạ thường. Nhạc công buông phím đàn, tính tang, nữ diễn viên nhấn nhá cất cao tiếng hát, nghe vang vọng, mùi mẫn, da diết lòng người.

Nhấm nhá chén trà, ông Thanh bồi hồi nhớ lại : Từ những năm 1956, lúc bây giờ ông Công Ký, trước là diễn viên của đoàn Kim Chung, tiền thân của đoàn Chuông Vàng bây giờ, sau khi trở về làng đã gặp gỡ một số anh em biết chơi nhạc cụ dân tộc và mê cải lương trong làng. Các cụ nảy sinh ý tưởng thành lập đoàn chèo, sau đó chuyển thể thành cải lương. Những năm 1973-1975 là thời kỳ hoàng kim của đoàn bởi không chỉ hát mà các cụ đã dàn dựng nhiều vở diễn công phu, thu hút đông đảo bà con khắp nơi đến cổ vũ. Ngày lễ hội, đình đám không thể thiếu tiếng hát cải lương của đoàn. Do những thăng trầm của lịch sử, đến năm 1978 thì đoàn cải lương phải giải tán.

Năm 2008, niềm đam mê đờn ca, cộng với khát vọng khôi phục lại tiếng hát cải lương của bậc cha ông đi trước, những lớp người trẻ một thời tham gia trong đoàn cải lương của Đại Bái như ông Thụ, bác Thanh, đã đứng ra kêu gọi, tập hợp mọi người thành lập CLB Cải lương Đại Bái. Ban đầu CLB có 17 thành viên: với 4 nhạc công ghi ta, đàn, nhị, nguyệt và 13 diễn viên.


Chung tay giữ gìn ca cải lương

Ông Thanh vẫn không quên những ngày đầu mới thành lập: kinh phí eo hẹp, mỗi thành viên phải tự bỏ tiền túi ra để hoạt động, người thì 50 nghìn, người thì 100 nghìn. Nhân lực rải rác, phân tán, ban ngày phải làm nghề, hầu hết chỉ hoạt động vào các buổi tối, hoặc sau các giờ làm việc. Khó khăn là thế nhưng niềm đam mê cải lương vẫn cứ âm ỉ cháy trong tâm hồn những thành viên CLB cũng như tất cả bà con dân làng Đại Bái.

Ông Nguyễn Văn Thụ, bồi hồi nhớ lại: Ngày rằm tháng 8-2008 sau một tháng hoạt động CLB Cải lương Đại Bái chính thức ra mắt dân làng với đêm diễn “Vầng trăng cổ nhạc”. Hôm ấy bà con khắp nơi tụ tập chật cứng góc sân đình. Khi giọng hát cất lên bà con đứng hết dậy vỗ tay lên tục. Kết thúc rồi mọi người còn ở lại tự nguyện quyên góp hơn 500 nghìn ủng hộ CLB, một doanh nghiệp trong làng đã ủng hộ thêm một triệu đồng.

Điều đặc biệt ở Đại Bái đó là niềm đam mê cải lương được duy trì từ đời này sang đời khác. Có những gia đình cả bố con, vợ chồng, anh em cùng tham gia CLB. Ông Nguyễn Đức Tần, nghệ sĩ chơi đàn thập lục của đoàn cho biết: “Ở nhà vợ tôi rồi cậu em trai cũng là thành viên của CLB. Bố tôi, cụ Nguyễn Đức Chát cũng từng là thành viên của đoàn cũ”. Ông Nguyễn Văn Thụ bảo rằng: “Thế hệ trẻ của làng Đại Bái rất nhiều em mê cải lương nên không sợ thiếu người kế tục”.

Hiện tại CLB có 22 thành viên. Tuần nào cũng vậy sau các buổi lao động, họ lại gặp gỡ nhau để “đàm đạo” về cải lương. Những hôm có chương trình của huyện, sắp tới ngày lễ thì họ tập ngày, tập đêm. Chị Nguyễn Thị Liễu, 42 tuổi làm nghề cắt tóc, gội đầu cho biết: “Học cải lương khó nhất là nhịp và luồng hơi nam nữ, ngày mới vào tôi chưa hát nổi một câu trọn vẹn, nhưng được sự giúp đỡ của các bác đi trước đến nay tôi đã tham gia sáu vai diễn”. Còn anh Nguyễn Viết Thành, 40 tuổi, làm nghề đúc đồng tâm sự : “Tôi tham gia CLB được hai năm, tôi thường diễn các vai như Châu Tuấn, Xích Phạm… khi diễn tôi nhập tâm hết mình vào nhân vật, lúc đang làm việc gì cũng nhẩm hát cho thuộc nhịp. Nhiều hôm tập về muộn quá cũng bị vợ to tiếng nhưng đổi lại mỗi khi ra đường được bà con biết đến, họ gọi mình bằng tên nhân vật, cảm thấy hạnh phúc lắm”.

Bắc Nguyễn Văn Thụ vừa là nhạc công, kiêm đạo diễn, sáng tác các bài hát của CLB cho biết : Chúng tôi khai thác nguồn vốn cũ của cha ông để lại như các vở diễn: “Kim Vân Kiều, Thoại Khanh Châu Tuấn”. Những sáng tác mới tự biên thì tập trung chủ đề ca ngợi Đảng, ca ngợi quê hương đất nước như: “Nhớ mãi công anh; Tình quê hương”. Ngoài ra sáng tác các vở kịch ngắn về đề tài lao động sản xuất, đả kích những thói hư tật xấu, như: “Gậy ông đập lưng bà; Mẹo già có mưu cao…”. Đặc biệt vở diễn: “Đường thông hè thoáng” đã được giải xuất sắc trong Hội diễn văn nghệ quần chúng của huyện Gia Bình năm 2009. Bác Nguyễn Xuân Thắng, phó chủ nhiệm CLB Cải lương Đại Bái “bật mí”: “Chúng tôi đang dồn tâm huyết tập luyện vở diễn: “Khóc cho tình cuối” để phục vụ bà con trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn đang tới gần”.

Dẫu còn nhiều khó khăn, nhưng khi được hỏi về dự định, tương lai của CLB, ai nấy cũng háo hức, đều mong muốn CLB sẽ được nhiều người biết đến, được sự quan tâm nhiều hơn của các cấp chính quyền. Bởi hiện tại hoạt động của CLB chỉ đơn thuần là tự nguyện, công sức, tâm huyết của các thành viên.

Chia tay các thành viên CLB Cải lương Đại Bái, trong tôi vẫn còn vang vọng, lưu luyến một làn điệu đờn ca tài tử, nghe xa lạ nhưng rất đỗi thân quen trên quê hương quan họ Bắc Ninh.

PHẠM KIÊN  (NDDT)
List of songs with Catalogue

0 nhận xét : Bắc Ninh: Có một CLB cải lương giữa quê hương quan họ

Đăng nhận xét

[▼/▲] Emoticons