DATDUNG  |  ePHIM
๑۩۞۩๑ (¯`°•.¸¯`°•† CL.DATDUNG.COM †•°´¯¸.•°´¯) ๑۩۞۩๑

Bước tới và ngoảnh lại

Mai vàng, pháo đỏ…! Tháng đến, ngày đi! Chỉ một bước chân, bạn bước tới, cuộc sống tiếp tục mở ra và cũng chỉ cần một cái ngoảnh nhìn, bạn dừng lại và bắt gặp có quá nhiều sự thầm lặng đồng cảm, sẻ chia, cứu mạng… Tôi tin khi bạn giữ được sự thăng bằng trong dòng đời nghĩa là bạn đang sống từng phút biết ơn và trả ơn.

Bước tới và ngoảnh lại
NSUT - TS Bạch Tuyết và NSUT Thanh Hải giảng dạy các học viên lớp đào tạo diễn viên cải lương Nhà hát Trần Hữu Trang

1. Đèn vụt tắt. Tia sáng hiếm hoi hắt ra từ chiếc đèn pin mini dẫn tôi lách qua dãy màn nhung màu đen thẫm. Bóng đêm đặc quánh. Âm nhạc trỗi lên, bao trùm cả bốn mặt của sân khấu. “… Ai chết, không lẽ là Người? Nhưng nếu không phải là Người thì ai? Đúng là Người rồi… Đinh lang!...” (vở Hoàng hậu của hai vua – Lê Duy Hạnh).

Cánh màn kéo vụt. Bóng bà thái hậu lặng trang giữa chiếc bục tròn. Hai chiếc đỉnh đồng tượng trưng cho hai triều đại Đinh – Lê lơ lửng… Chiếc khăn tang trên vai người thiếu phụ bỗng hóa thành gánh nặng giang san.

“Tiên vương ơi, người ra đi để lại… Thiếp phận đàn bà phải một mình chèo chống giữa trùng khơi. Ánh nến buồn từng giọt lệ rơi rơi. Như dải khăn tang theo khúc đưa linh chiêu hồn tử sĩ…”.

Tiếng nói lối trải dài trên nền nhạc tráng ca, bi thiết. Tôi – như một phản xạ - quay mình nương theo âm nhạc. Bất giác. Một bóng người dội lên trên vách tường. Một cái đầu đang cắm cúi. Một bàn tay đang thoăn thoắt.

Này là chiếc organ đảm nhận chức năng điều phối tổng thể âm nhạc của vở diễn; này là chiếc guitar phím lõm vắt qua người với những nốt bổng trầm thăng giáng; bên cạnh là cây đàn tranh và cả tiếng sáo tiêu dìu dặt cho những thanh âm cô độc, tinh khôi.

Không ai khác ngoài Thanh Hải – một nhạc trưởng tài hoa, một “nhiếp chính” đầy bản lĩnh và bản sắc cho những chuyến độc hành thử nghiệm của chúng tôi – kể từ năm 1997.

Không phải đợi đến khi bắt tay cùng làm cải lương thử nghiệm chúng tôi mới khám phá lẫn nhau mà ngay từ “chuyến lưu diễn lịch sử” năm 1984 vòng quanh bảy nước châu Âu, tôi và nhạc sĩ Thanh Hải đã giữ mãi một kỷ niệm bất tận.

Ấy là khi hai chị em ngồi “lăn tăn” cho tinh cảm mẹ con cô Lựu – Võ Minh Luân gặp nhau. Tình mẹ con, lẽ trái ngang, sự bẽ bàng đủ cả. Nhưng đoạn nói lối của Lựu “dọn đường” cho Võ Minh Luân vô vọng cổ lại quá dài. Hơn nữa, đó là những lời nói nghịch cảnh, chua chat, thương con mà cũng thương cho cả phận mình.

Tôi âm ỉ rồi ư ử trong cổ họng. Chỉ có thế thôi, Thanh Hải như đọc hết mọi suy nghĩ, mọi tưởng tượng của tôi. Mười lăm phút cho một bài ca mới ra đời, dựa trên Bản Oán, hơi Ai.

Và mãi đến bây giờ, chúng tôi vẫn chưa đặt tên cho bài ca ấy mặc dù nó đã đi vào tâm hồn của bao khán giả: “Nhưng ai có ngờ đâu. Màn chăn xưa bụi úa khói vàng. Thềm rêu phủ giăng sương lạnh…”.

Tiếng vỗ tay rào lên bốn mặt sân khấu. Sàn diễn của Sân khấu nhỏ 5B Võ Văn Tần như rung lên. Tôi chìa cánh tay hướng về phía góc sâu sân khấu. Nhạc sĩ – NSƯT Thanh Hải cúi đầu chào khán giả. Rồi anh lặng lẽ xuống dây đàn. Tôi nao lòng hai chữ biết ơn.

Nếu không có cái góc khuất kia với thế giới âm nhạc vang lên từ đó thì mọi sự đăng quang, thiết triều của bà thái hậu cũng trở nên lạnh lẽo, khô khốc.

Giá như có thể chia đôi, chia ba cái phần thưởng từ những tràng vỗ tay kia thì nghệ sĩ biểu diễn chúng tôi xin nhận phần nhỏ bé nhất, còn lại xin được dâng tặng cho biết bao con người ở ngay sau màn nhung kia, ở sát dưới những chân đèn nóng bức nọ… Họ - những nghệ sĩ không được hưởng trực tiếp vầng hào quang.

2. Đêm chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2011, chỉ đến khi Nguyễn Văn Mẹo, Phùng Ngọc Bảy, Nguyễn Thị Diễm Kiều đăng quang, tôi mới nói nhỏ với ông Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật, tác giả Lê Duy Hạnh, “Tụi nhỏ xứng đáng quá, Hạnh à!”. Gương mặt khó đăm đăm của ông tác giả bỗng dãn ra, ngạc nhiên…

Xứng đáng không chỉ vì sự nỗ lực tự thân của các bạn mà xứng đáng với những giọt mồ hôi đã đổ xuống của các thầy, các cô ở lớp K30, trung cấp cải lương, Trường Cao đẳng Văn hóa TPHCM và Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang.

Tôi đánh mắt tìm quanh. Rồi lại nhìn thẳng vào ống kính đang quay về phía mình. Chẳng biết Huỳnh Mai – Tuấn Phương đi đâu hay đang xem qua màn ảnh nhỏ. Tôi muốn cả hai vợ chồng tận mắt những đứa học trò của mình đêm nay…

Khuya thứ ba, tôi nhận tin từ học trò “Thầy Tuấn Phương nhập viện rồi, cô ơi! Con nghe nói thầy yếu lắm”. Tôi gọi Huỳnh Mai, giọng Mai đang cố gắng bình tĩnh bảo “Không sao đâu, chị Ba ơi! Tại ảnh đau quá nên em không dám cho ảnh ở nhà…”. Tôi bỗng trở nên… ích kỷ: “Em nói với Tuấn Phương nó phải khỏe; không có nó, chị Ba trả lớp…!”.

Chẳng biết Tuấn Phương sợ tôi nghỉ dạy hay vì Phương quá nặng lòng với học trò nên một tháng sau nó đã lê bước qua mấy chục bậc tam cấp, có mặt ngay giờ học kỹ thuật biểu diễn của K30. Tiếng vỗ tay chen lẫn tiếng sụt sùi…

Hiếm có một nghệ sĩ nào hiểu biết và tài hoa như Tuấn Phương. Anh nghiêm cẩn và chính xác trong từng cự ly sân khấu; anh bay bổng mà chắc chắn trong mỗi nhịp ca.

Tôi ngồi ngắm Tuấn Phương truyền đạt cho học trò mà da diết nhớ cô Hai Kim Cúc (bạn đời của NSND Nguyễn Thành Châu), nhớ chú Tám Vân và nghĩ đến nghệ sĩ Trường Sơn. Họ là những bậc thầy của nghiệp truyền nghề. Không có họ, mọi sự luyến láy, thăng hoa của chúng tôi như hụt chân.

Một nhạc sĩ “khổng lồ” như Thanh Hải khi bước vào K30 lại một tay cầm đàn, một tay ngồi gõ và đếm nhịp để “trị” căn bệnh ca không dính đờn, ca trật nhịp, ca chênh dây của học trò. Hay một Thanh Lựu cứ miệt mài, cứ tận tụy ngày lẫn đêm truyền hết những miếng nghề, vũ đạo, trình thức như ngày xưa Lựu đã từng được cô Bảy Phùng Há cầm tay chỉ giáo.

Học trò vui buồn, gọi cô Huỳnh Mai. Học trò ốm đau, có cô Huỳnh Mai… Người phụ nữ mạnh mẽ, xông xáo, tận tình, quày quả đi đóng phim để có tiền lại tất bật quay về mỗi khi sân khấu cầu cứu. Chưa một lần tôi nghe tiếng thở hắt từ người phụ nữ ấy. Mai can trường và tự trọng với nghề, với cuộc sống một cách khủng khiếp!

Cậu học trò hiền như cục đất Nguyễn Văn Mẹo đã sáng bừng ở cuộc thi. Và khôi nguyên của Chuông vàng vọng cổ 2011 Nguyễn Văn Mẹo lại trở về là học trò của K30, lại ngồi im lặng một chỗ, ai chọc gì cũng cười cười.


Nguyễn Văn Mẹo đăng quang Chuông vàng vọng cổ năm 2011


Thanh Hải, Tuấn Phương – Huỳnh Mai, Thanh Lựu và… tôi vẫn ngày ngày leo qua cái cầu thang tối ấy. Để một ngày, bước ra vùng hào quang, chúng tôi vẫn tin rằng có quá nhiều sự tốt đẹp, sự tận tâm đang bảo bọc quanh mình…

Chúc nhau điều tốt đẹp mãi đến, chúc nhau sự biết ơn với mình, với người và với cả cuộc đời…

Theo NSƯT Bạch Tuyết (Pháp luật TPHCM)
List of songs with Catalogue

0 nhận xét : Bước tới và ngoảnh lại

Đăng nhận xét

[▼/▲] Emoticons